Parametry odzieży technicznej – co mówią i jak je odczytywać?

Dawniej wybór sprzętu outdoorowego i sportowego nie sprawiał trudności. Wiadomo było, że im grubszy śpiwór, tym powinien być cieplejszy, a im bardziej zwarty materiał kurtki, tym lepiej chroni ona przed deszczem. Dziś nie jest to takie oczywiste i wizualnie często trudno jest orzec, czy dany produkt spełni oczekiwania klienta. Szczególnie, że w dzisiejszych czasach producenci starają się nadać swoim sprzętom jak najmniejszą objętość, nie rezygnując przy tym ani ze specyficznych cech, ani ze stylowego wyglądu. Chcesz wiedzieć, co kupujesz? Dowiedz się, po czym poznać, jakie właściwości techniczne ma upatrzony przez Ciebie element sportowej garderoby!

Skład materiałowy

To, jakie cechy będzie miał element garderoby, w dużej mierze zależy od materiału, z jakiego został wykonany. Mówi się, że naturalna bawełna jest przewiewna i przyjazna dla skóry, a syntetyczne włókno elastanu – miękkie i rozciągliwe. Jednak opis, który wystarczyłby w przypadku zwykłej odzieży, nie sprawdzi się przy wyborze odzieży technicznej. Choć na metce znajdziesz informację o rodzaju zastosowanego włókna, to nie dostarczy Ci ona pełnej wiedzy o cechach produktu. Pod różnymi nazwami może kryć się ten sam rodzaj włókna, wzbogacony w procesie obróbki o dodatkowe właściwości. Na przykład wytrzymały, sprężysty poliamid możesz spotkać także pod nazwą nylon albo Cordura – oba rodzaje materiałów są tworzone z włókien tego samego gatunku, wyglądają jednak całkiem inaczej i charakteryzują się innymi cechami. Rozbieżności w nazewnictwie wynikają z prawa patentowego, zgodnie z którym producenci mają możliwość zastrzeżenia swoich udoskonalonych projektów. Dzięki temu tajemniczo brzmiące nazwy zaczynają być utożsamiane z konkretnymi właściwościami i jakością.

Skąd w takim razie możesz dowiedzieć się, jakie cechy producent nadał upatrzonej przez Ciebie sportowej koszulce czy bluzie? Z pomocą przychodzą parametry: wodoodporność, oddychalność czy gramatura.

Wodoodporność i oddychalność

Wodoodporność to cecha, dotycząca przede wszystkim ubrań z membraną – kurtek, butów, rzadziej również spodni. Tajemnica wodoodporności membrany tkwi w zwartym splocie. Krople wody nie przedostają się do środka, ponieważ są… mniejsze od porów materiału! Jednocześnie kanalikowa budowa sprawia, że wilgoć, nagromadzona pod spodem, ulatnia się na zewnątrz pod postacią pary wodnej – to z kolei inny parametr, czyli oddychalność. Jak widać, oba te parametry są ze sobą nierozerwalnie połączone, ponieważ oba dotyczą przepuszczalności membrany.

Wodoodporność wyraża się w milimetrach słupa wody, którą jest w stanie odeprzeć. Po przekroczeniu tej granicy materiał zaczyna przemakać. Im wyższa wartość, tym skuteczniejsza ochrona przed wilgocią. Materiały oznaczone parametrem wodoodporności od 1 000 do 10 000 mm H2O to zabezpieczenie przed lekkimi i umiarkowanymi opadami. Zwykle sprawdzą się też w odzieży narciarskiej, użytkowanej w styczności ze zmrożonym, suchym śniegiem. Powyżej wartości 10 000 mm H2O można mówić o realnej nieprzemakalności, oczywiście biorąc poprawkę na to, że nie ma odzieży w 100% wodoszczelnej.

Miarą oddychalności jest ilość pary wodnej, która w ciągu doby może zostać odprowadzona z metra kwadratowego materiału, wyrażona w gramach. I znów, im wyższa liczba przed g H2O/m2, tym odzież skuteczniej będzie „oddychać”, a więc będzie się nadawać do bardziej intensywnego wysiłku. Oddychalność dotyczy oczywiście nie tylko wodoodpornej, membranowej odzieży, ale również bielizny, która, przylegając bezpośrednio do ciała, powinna jak najskuteczniej odprowadzać pot z powierzchni skóry. Ważne jest rozważne kompletowanie odzieży technicznej, aby wilgoć odprowadzona przez koszulkę czy getry nie została zablokowana przez kolejne warstwy ubioru.

Gramatura

Gramatura odnosi się zarówno do materiału pokrywającego, jak i wypełniającego. Im wyższa wartość, wyrażona w gramach na metr kwadratowy, tym cięższy i grubszy jest materiał. Często oznacza to nie tylko, jak grube jest samo włókno, ale też jak gęsto je spleciono. Wyższa gramatura nie musi jednak wskazywać na wyższą jakość czy trwałość materiału – te wartości związane są z cechami gatunkowymi włókien. Z kolei ciągliwość, a więc wytrzymałość włókna, określa się wartością den, oznaczającą tak zwaną gęstość liniową. Ten parametr jest jednak rzadko wymieniany przez producentów, dotyczy zresztą wyłącznie włókien syntetycznych.

W przypadku ociepliny gramatura w dużej mierze podpowiada, w jakich warunkach atmosferycznych można używać danego produktu – na przykład przy prawdziwie zimowej pogodzie sprawdza się odzież z wypełnieniem od 120 g/m2 wzwyż, ale na miesiące przejściowe w zupełności wystarczą kurtki „cieńsze”, czyli wypełnione mniejszą ilością warstwy izolującej. Od gramatury zależy również waga produktu, co przy zakupie odzieży sportowej ma niebagatelne znaczenie. Oczywiście każde włókno charakteryzuje się inną wagą nominalną. Dlatego też koszulka o gramaturze 100 g/m2, uszyta z bawełny, będzie wizualnie znacznie cieńsza niż kurtka z izolującym wypełnieniem PrimaLoft® 100.

Producenci kurtek często różnicują grubość ociepliny w taki sposób, aby większa gramatura przypadała na korpus, zaś mniejsza na rękawy, kaptur, kołnierz. Dzięki temu kurtka nie zyskuje tak wiele na ogólnej objętości. Izolacja tułowia w największej mierze odpowiada za utrzymanie optymalnej temperatury, a nie ogranicza zakresu ruchów.ć

Sprężystość wypełnienia

Nie tylko gramatura, ale również rodzaj wypełnienia, a także jego sprężystość stanowi niezwykle istotny parametr odzieży technicznej. W przypadku kurtek, swetrów czy bezrękawników z puchem naturalnym (zwykle gęsim lub kaczym), sprężystość podaje się w tajemniczo brzmiącej jednostce CUIN, oznaczającej zdolność powrotu pierza do wyjściowej objętości. Wartość ta jest oczywiście nieodłącznie związana ze skutecznością izolacji – im wyższa, czyli im bardziej sprężysty puch, tym lepsze właściwości termoizolacyjne odzieży. Istotnym parametrem jest także stosunek pierza do piór, zapisywany ułamkowo: 95/5 oznacza 95% puchu i 5% pierza. Nie trzeba chyba dodawać, że im więcej w Twojej kurtce delikatnego, sprężystego puchu, tym większa będzie przewaga grzewcza nad modelami wypełnionymi cienkimi, kłującymi piórkami.

Puch naturalny jest lekki i sprężysty, przez co zachowuje znakomite właściwości termoizolacyjne. Ma jedną wadę: jest silnie higroskopijny. Stąd częste zastępowanie go tańszą w produkcji i łatwiejszą w konserwacji ociepliną syntetyczną o niewielkiej wadze i dużej zdolności kompresji.

Rodzaj splotu

Splot nie jest najczęściej wymienianym przez producentów parametrem odzieży, a to dlatego, że w większości przypadków dla użytkownika znaczenie ma tylko pod względem wizualnym. Wyjątkiem jest rip-stop, czyli taki rodzaj splotu, w którym delikatniejsze włókna są splecione z wytrzymalszymi, żeby wzmocnić odporność na rozdarcia. Tkaniny rip-stop są często używane w plecakach oraz w tak zwanej odzieży taktycznej, czyli tworzonej z myślą o przeznaczeniu militarnym.

Szyfr parametrów odzieży technicznej nie musi pozostawać tajemniczy i niezrozumiały. Warto go poznać, szczególnie gdy zakupy robisz przez Internet! Dzięki temu masz szansę wybrać produkty w pełni dopasowane do Twoich potrzeb. A jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat mody sportowej, zajrzyj na blog Fitanu. Czytaj, przeglądaj i #befitanu razem z nami!

Dołącz do naszej grupy, porozmawiaj o fitnessie, poznaj znajomych, ćwicz z nami: Fitness & Bieganie